طرح ملی «سهیم» سامانه‌ای یکپارچه برای مشارکت مستقیم مردم در تولید و صادرات است. هدفش ساده است: سودی که امروز از نفت، گاز و پتروشیمی به دست چند صد نفر می‌رسد، به حساب مالکان واقعی این ثروت، یعنی همه‌ی مردم ایران، برسد.
وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِهدف اصلی
طرح از موفق‌ترین مدل‌های جمع‌سپاری مالی جهان الهام گرفته و با شرایط حقوقی، دینی و اقتصادی کشور تطبیق داده شده است. هسته‌ی آن قطع دست واسطه‌هاست: هر شهروند مستقیم سهام‌دار پروژه می‌شود، سهمش را بی‌واسطه دریافت می‌کند و هر ریال را از ورود تا خروج می‌بیند.
امروز کمتر از ۵۰۰ نفر کنترل بیش از ۸۰٪ صادرات نفت و پتروشیمی را در دست دارند.
منبع: طرح ملی سهیم، چکیده
تشریح مسئله · بخش ۱.۱
در ساختار فعلی، دسترسی به منابع ملی از راه شبکه‌ای پیچیده از روابط کنترل می‌شود. هر حلقه سهمی برمی‌دارد و آنچه می‌ماند به مردم نمی‌رسد.
منابع ملی
نفت، گاز، پتروشیمی
حلقه‌ی اول
۵۰ تا ۱۰۰نفر
دارندگان مجوزهای ویژه
حلقه‌ی دوم
۳۰۰ تا ۵۰۰نفر
واسطه‌های اصلی و دلالان
حلقه‌ی سوم
۲٬۰۰۰ تا ۳٬۰۰۰نفر
شبکه‌ی توزیع و صادرات
سود نهایی: ۹۵٪ در جیب ۰٫۰۱٪ جمعیت
مثال عینی
ارزش یک محموله، هزینه‌ی استخراجش و سودی که از آن می‌ماند — و اینکه آن سود امروز به کجا می‌رود.
ارزش واقعی
۸ میلیون دلار
هزینه‌ی استخراج
۸۰۰ هزار دلار
سود خالص
۷٫۲ میلیون دلار
۸ میلیون دلار − ۸۰۰ هزار دلار = ۷٫۲ میلیون دلار·منبع: طرح ملی سهیم، بخش ۱.۱
توزیع امروزِ همین سود
بخش ۱.۲
منبع: طرح ملی سهیم، بخش ۱.۲
فلسفه‌ی بنیادین · بخش ۲.۱
طرح سهیم بر سه اصل استوار است. هر بخش سامانه، از ثبت‌نام تا تقسیم سود، باید از این سه اصل پیروی کند.
«ثروت‌های ملی متعلق به همه‌ی مردم است، نه عده‌ای خاص.»
هر ایرانی می‌تواند مستقیم سهام‌دار پروژه‌های ملی شود؛ بدون واسطه و بدون مجوز ویژه.
«هر ایرانی، از کارگر کارخانه تا استاد دانشگاه، حق مشارکت برابر دارد.»
حداقل سهم به اندازه‌ی توان یک خانواده خرد شده و سود به نسبت سهم تقسیم می‌شود.
«هر ریال، از ورود تا خروج، قابل رصد و ردیابی است.»
هر سرمایه‌گذاری، هزینه و سود روی دفتری عمومی ثبت می‌شود که همه می‌توانند ببینند.
منبع: طرح ملی سهیم، بخش ۲.۱
بخش ۲.۳
منبع: طرح ملی سهیم، بخش ۲.۳
بخش چهارم
سه نمونه از مشارکت مردمی در انرژی، به روایت متن طرح.
| نمونه | مدل | ارقام | درس |
|---|---|---|---|
| SolarCity | مشارکت مردمی در نصب پنل‌های خورشیدی |
| ترکیب فناوری و مشارکت مردمی |
| Abundance Generation | سرمایه‌گذاری در پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر |
| شفافیت کامل، اعتماد بالا |
| Energy4All | تعاونی‌های انرژی محلی |
| مالکیت محلی، پایداری بلندمدت |
منبع: طرح ملی سهیم، بخش ۴.۱
رشد بازار جمع‌سپاری مالی در جهان (میلیارد دلار)
| ۲۰۱۰ | ۰٫۸۸ |
|---|---|
| ۲۰۱۵ | ۱۶ |
| ۲۰۲۰ | ۵۷٫۵ |
| ۲۰۲۳ | ۱۱۴ |
منبع: طرح ملی سهیم، بخش ۴.۲
میثاق
عدالت
به‌جای تبعیض
شفافیت
به‌جای پنهان‌کاری
مشارکت
به‌جای انحصار
امید
به‌جای یأس